تعداد برگ‌ها : 60 برگ تعداد سطور : 17 سطر مأخذ : نخستين مفسران پارسى نويس ، ص 206 . 10 . ترجمه و تفسير قرآن پاك تاريخ ترجمه : حدود 450 ق مترجم : ناشناخته قطعه‌اى است از ترجمه‌اى از قرآن كريم به فارسى كهن كه حايز اهميت فوق العاده است . متأسفانه تاكنون نسخهء كاملى از آن به دست نيامده و سه نسخهء ناقص از آن شناسايى شده ، با اين توصيفات : نسخهء اول مشتمل بر جزء هفتم قرآن كريم ( آيات 65 تا 151 سورهء بقره ) ، كه از آغاز آن پنجاه ورق و از آخر معلوم نيست چند ( يا چند صد ) ورق ساقط شده است و فقط 46 برگ از آن موجود است . اين نسخه متعلق به مرحوم محمودخان شيرانى از محققان هندوستان بوده كه در سال 1932 م مقاله‌اى به اردو در بارهء آن نوشته كه جزء انتشارات ارنيتل كالج مگزين « 1 » منتشر شده است . اين نسخه پس از فوت مرحوم شيرانى به كتابخانهء دانشگاه لاهور ، پاكستان « 2 » منتقل شد ، سپس توسط بنياد فرهنگ ايران از آن عكسبردارى و در دى ماه 1344 ق با مقدمه‌اى از آقاى مجتبى مينوى به صورت عكسى به چاپ رسيد . ترجمهء فارسى در اين نسخه به خط نسخ تحريرى شكسته غالباً بىنقطه و در لا به لاى سطور تحرير شده و چون خواندن آن دشوار بود ، به تقاضاى عده‌اى از اهل دانش نسخهء مزبور توسط دكتر على رواقى به خط فارسى كنونى برگردان گرديده و توسط همان بنياد در ارديبهشت 1348 ش چاپ شده است . آقاى مينوى معتقد است كه از خصوصيات خط و سبك تحرير و املاى كلمات مىتوان حدس زد كه اين نسخه متعلق به حدود 450 هجرى قمرى است . مأخذ : دانشنامهء قرآن ، ج 1 ، ص 734 و 1119 ؛ تاريخ ترجمه از عربى به فارسى ، آذرنوش ، صص 89 - 96 ؛ نخستين مفسران پارسى نويس ، ص 135 - 143 . نسخهء دوم

--> ( 1 ) . Orientalc ollege Magazin ( 2 ) . اين نسخهء نفيس در اسفند ماه 1344 ش در شركت سهامى افست از طرف انتشارات بنياد فرهنگ ايران ، در 8 + / 92 صفحه به صورت عكسى و در سال 1348 ش از سوى همان بنياد با مقدمهء مجتبى مينوى ، در 123 صفحه به صورت حروفى به چاپ رسيده است